علت سرد و گرم شدن آب مصرفی پکیج چیست؟

پایداری دمای آب مصرفی، یکی از مهم ‌ترین فاکتورهای آسایش در استفاده روزمره از پکیج ‌های دیواری به ‌ویژه در روزهای سرد سال است. زمانی که آب به ‌صورت ناگهانی سرد و گرم می‌شود، این مشکل نه‌ تنها آزاردهنده است، بلکه می‌تواند نشانه‌ای از اختلال در عملکرد صحیح سیستم گرمایشی باشد. بررسی دقیق علت سرد و گرم شدن آب مصرفی پکیج، اولین و اصولی ‌ترین قدم برای جلوگیری از آسیب‌ های جدی ‌تر و افزایش راندمان دستگاه محسوب می‌شود.

اما همیشه پای خرابی قطعات در میان نیست و در بسیاری از موارد، نوسان دما تنها به دلیل تنظیمات نادرست یا استفاده غیراصولی از دستگاه رخ می‌دهد. باتوجه به اینکه اکثر پکیج ها در خانه ها از برند ایران رادیاتور است؛ به همین دلیل، خواندن مطالب آموزش تنظیم پکیج ایران رادیاتور در زمستان می‌تواند راه‌ حلی ساده و کم ‌هزینه برای رفع این مشکل باشد و شما را از تعمیرات غیرضروری بی ‌نیاز کند. با این وجود، اگر تنظیمات اولیه صحیح بود اما نوسان دما ادامه داشت، لازم است تا 11 عامل فنی و تخصصی که در این مطلب تشریح شده‌اند را مورد ارزیابی قرار دهید.

پکیج چیست و چرا دمای آب نوسان دارد؟

پکیج در واقع یک موتورخانه مستقل اما کوچک و هوشمند است که جایگزین سیستم ‌های قدیمی شده و وظیفه تأمین هم ‌زمان آب گرم مصرفی و گرمایش رادیاتورها را بر عهده دارد. در این دستگاه، آب سرد ورودی با عبور از شبکه لوله ‌های مسی (مبدل حرارتی) و تماس غیرمستقیم با شعله، گرم می‌شود. تمام این فرآیند توسط برد الکترونیکی و سنسورهای دقیق کنترل می‌گردد تا دما ثابت بماند. اما با گذشت زمان، عواملی مانند رسوب آب یا استهلاک قطعات، هماهنگی این سیستم را برهم زده و تبدیل به اصلی ‌ترین علت سرد و گرم شدن آب پکیج می‌شوند. شناخت نحوه کارکرد پکیج، اولین قدم برای درک دلایل نوسان دماست.

جدول راهنمای سریع تشخیص قطعه معیوب مؤثر بر نوسان دما

برای درک بهتر اینکه کدام قطعه فنی می‌تواند علت سرد و گرم شدن آب پکیج باشد، عملکرد آن‌ها در جدول زیر خلاصه شده است:

بررسی ۱۱ دلیل که عامل سرد و گرم شدن آب پکیج هستند

１.   رسوب گرفتگی مبدل حرارتی (شایع ‌ترین علت)

بدون شک، رسوب ‌گرفتگی مبدل ثانویه یا اصلی، مهم ‌ترین علت سرد و گرم شدن آب پکیج است. آب شهری دارای املاح کلسیم و منیزیم است که با حرارت دیدن، روی دیواره‌ های مبدل رسوب می‌کنند. این رسوبات مانند یک عایق ضخیم عمل کرده و مانع انتقال صحیح حرارت شعله به آب می‌شوند. در نتیجه، سنسورها دمای بدنه را بالا تشخیص داده و شعله را قطع می‌کنند، در حالی که آب هنوز گرم نشده است. این چرخه معیوب باعث می‌شود کاربر با مشکل آزاردهنده سرد و گرم شدن آب پکیج مواجه شود.

２.   نوسان یا افت فشار آب ورودی ساختمان

دومین عامل مهم که باید به ‌عنوان علت سرد و گرم شدن آب پکیج بررسی شود، فشار آب ساختمان است. پکیج ‌ها برای روشن ماندن مشعل به حداقل فشار آب نیاز دارند. اگر فشار آب ورودی کم باشد یا مدام تغییر کند (به ‌ویژه در طبقات بالا)، دبی آب کاهش می‌یابد. آب با حجم کم سریعاً جوش می‌آید و دستگاه خاموش می‌شود. بلافاصله با ورود آب سرد جدید، دستگاه روشن می‌شود. این نوسان فشار، دلیل اصلی سرد و گرم شدن آب مصرفی در ساعات اوج مصرف است.

３.   خرابی سنسور دمای آب مصرفی (NTC)

سنسور NTC وظیفه دارد دمای آب را لحظه‌ به ‌لحظه به برد گزارش دهد. اگر این قطعه معیوب شود، اطلاعات غلط به برد ارسال می‌کند. برد الکترونیک با دریافت دمای کاذب، شعله را بی‌ دلیل کم یا زیاد می‌کند. بنابراین، خرابی یا کالیبره نبودن سنسور NTC یک علت سرد و گرم شدن آب پکیج از نوع الکترونیکی محسوب می‌شود.

４.   خرابی فلومتر یا فلوسوئیچ (سنسور جریان)

فلوسوئیچ یا فلومتر قطعه‌ای است که باز شدن شیر آب را به دستگاه اعلام می‌کند. اگر این قطعه جرم گرفته باشد، جریان آب را به ‌صورت قطع و وصل تشخیص می‌دهد. این تشخیص نادرست باعث می‌شود برد تصور کند شیر آب بسته شده و شعله را خاموش کند. این قطع و وصل شدن مکرر شعله، یک علت سرد و گرم شدن آب پکیج است که با سرویس قطعه برطرف می‌شود.

５.   تنظیم نبودن ارتفاع شعله گاز (شیر ماژوله)

تنظیم دقیق شعله برای ثبات دما حیاتی است. اگر ارتفاع شعله توسط تکنسین تنظیم نشده باشد، می‌تواند علت سرد و گرم شدن آب پکیج باشد. اگر شعله بلند باشد، آب سریعاً جوش می‌آید و دستگاه خاموش می‌شود (آب سرد می‌شود). اگر شعله کوتاه باشد، زورِ دستگاه به گرم کردن آب نمی‌رسد و آب ولرم می‌ماند.

６.   ضعیف شدن یا خرابی پمپ سیرکولاتور

پمپ در پکیج ‌های دو مبدله وظیفه گردش آب بین مبدل اصلی و ثانویه را دارد. اگر پمپ ضعیف شود، آب به ‌کندی حرکت کرده و بیش از حد داغ می‌شود. دستگاه برای ایمنی خاموش شده و مجدداً روشن می‌شود. نقص در عملکرد پمپ نیز می‌تواند یک علت سرد و گرم شدن آب پکیج باشد.

７.   خرابی پرشر سوئیچ هوا و فن

اگر مسیر خروجی دود مسدود باشد یا پرشر سوئیچ هوا خراب باشد، برد برای ایمنی شعله را قطع می‌کند. این قطع شدن‌ های مکرر حین کارکرد، مستقیماً بر دمای آب اثر گذاشته و به یک علت سرد و گرم شدن آب مصرفی تبدیل می‌شود.

８.   نوسان فشار گاز ورودی

فشار گاز شهری باید استاندارد باشد. اگر رگولاتور گاز ساختمان خراب باشد، طول شعله پکیج مدام کم و زیاد می‌شود. این بی‌ ثباتی در سوخت، قطعاً علت سرد و گرم شدن آب پکیج خواهد بود زیرا حرارت یکنواخت نیست.

９.   خرابی شیر سه ‌راهه موتوری

در پکیج‌ های دو مبدله، شیر سه ‌راهه نباید نشتی داشته باشد. اگر این شیر خراب باشد، هنگام باز کردن آب گرم، بخشی از آب داغ به مدار رادیاتور نشت می‌کند. این فرار آب باعث افت دما شده و یکی از عوامل پیچیده به‌ عنوان علت سرد و گرم شدن آب پکیج شناخته می‌شود.

１０. استفاده هم‌ زمان از چند شیر آب

اگر ظرفیت حرارتی پکیج پایین باشد و هم ‌زمان دوش حمام و شیر ظرفشویی باز شوند، دستگاه توان گرم کردن هردوی آنها را باهم ندارد. تقسیم شدن فشار آب، ساده‌ ترین علت سرد و گرم شدن آب پکیج است که به انتخاب نادرست ظرفیت دستگاه مربوط می‌شود.

１１. طولانی بودن لوله‌کشی و عدم عایق‌ کاری

فاصله زیاد تا حمام باعث سرد شدن آب در مسیر می‌شود. اگر لوله ‌ها عایق نباشند، دمای محیط روی آب اثر می‌گذارد. هرچند این مورد نقص فنی دستگاه نیست، اما از دید کاربر یک علت سرد و گرم شدن آب پکیج تلقی می‌شود.

روش‌ های پیشگیری از مشکل سرد و گرم شدن آب پکیج

• تنظیم صحیح دمای پکیج متناسب با فصل و شرایط محیط
• سرویس و نگهداری دوره‌ای پکیج جهت عملکرد بهتر اجزا
• استفاده از فیلتر مغناطیسی برای جلوگیری از رسوب ‌گیری
• تنظیم فشار آب ورودی بین 1 تا 2 بار
• عدم استفاده همزمان از چند شیر آب در خانه
• هواگیری مدار گرمایش
• عایق‌ کاری لوله ‌های آب گرم
• استفاده از ترموستات دیجیتال
• بررسی عملکرد اجزای دستگاه

جمع ‌بندی

سرد و گرم شدن آب مصرفی پکیج مشکلی رایج اما قابل ‌حل است. این مشکل معمولاً به دلایلی مانند افت فشار آب، رسوب‌ گرفتگی مبدل، خرابی سنسورها یا تنظیم نبودن شعله ایجاد می‌شود. با شناخت دقیق این عوامل و انجام سرویس ‌های دوره‌ای، می‌توان از بروز نوسان دما جلوگیری کرده و عمر مفید پکیج را افزایش داد. توجه به نگهداری صحیح، بهترین راه برای داشتن آب گرم پایدار و مطمئن است.