کاهش بیش از ۹۰ میلی‌متری بارش در کشور

به گزارش دانش ساختمان به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، سحر تاج‌بخش مسلمان، رئیس سازمان هواشناسی کشور، با اعلام اتمام پرونده سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۳، از کاهش قابل توجه بارش‌ها در سطح کشور خبر داد. بر اساس این گزارش، میزان بارش‌ها در سال آبی گذشته در مقایسه با میانگین بلندمدت، با کاهش بیش از ۹۰ میلی‌متری مواجه شده است که این امر نگرانی‌هایی را در خصوص وضعیت منابع آبی کشور به وجود آورده است.

تاج‌بخش مسلمان در ادامه به تشریح جزئیات این کاهش بارندگی پرداخت و اظهار داشت که استان‌های هرمزگان و سیستان و بلوچستان از نظر درصد کاهش بارش، با ثبت بیش از ۷۰ درصد کاهش، در صدر فهرست استان‌های با کمترین میزان بارش قرار دارند. با این حال، از منظر میزان بارش، استان‌های واقع در حاشیه رشته کوه زاگرس، از جمله چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و لرستان، بیشترین میزان کم‌بارشی را تجربه کرده‌اند.

رئیس سازمان هواشناسی کشور با اشاره به اهمیت این موضوع، تأکید کرد که کاهش شدید بارش‌ها در حاشیه زاگرس، به دلیل نقش این منطقه به عنوان سرچشمه تأمین منابع آبی برای مناطق غربی و مرکزی ایران، بسیار نگران‌کننده است و می‌تواند تبعات منفی گسترده‌ای برای این مناطق به همراه داشته باشد.

وی افزود: میانگین بارش در استان‌های حاشیه زاگرس به طور معمول بالا است و در برخی مناطق به حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌متر در سال می‌رسد. اما متأسفانه، در سال آبی گذشته، این میزان بارش حدود ۴۰۰ میلی‌متر کاهش یافته است که این کاهش قابل توجه، زنگ خطری جدی برای وضعیت منابع آبی این مناطق به شمار می‌رود.

تاج‌بخش مسلمان در ادامه سخنان خود به تشریح پیامدهای این کم‌بارشی پرداخت و تصریح کرد که کاهش بارش‌ها به معنای کاهش منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی است. وی توضیح داد که در شرایطی که آب سطحی کاهش یابد یا به طور کلی وجود نداشته باشد، برای تأمین نیازهای آبی در حوزه‌های مختلف، ناچار به استفاده از منابع زیرزمینی خواهیم بود که این امر منجر به فشار مضاعف بر این منابع می‌شود و می‌تواند در بلندمدت، مشکلات جدی‌تری را به وجود آورد.

رئیس سازمان هواشناسی کشور در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت بارشی استان تهران اشاره کرد و اظهار داشت که متأسفانه، تهران نیز جزو استان‌هایی است که با بدترین شرایط بارشی در کشور مواجه است. وی با تأکید بر این که شاید از لحاظ مقدار، تهران جزو بدترین استان‌ها نباشد، اما با توجه به جمعیت و نیاز آبی متمرکز در این استان، کمبود ۴۰ درصدی بارش نیز می‌تواند اثرات بسیار بیشتر و سنگین‌تری را در تنش‌های اقتصادی و اجتماعی بر جای بگذارد.

تاج‌بخش مسلمان با اشاره به اهمیت مدیریت مصرف آب در شهر‌های بزرگ، خاطرنشان کرد که در شهر‌هایی مانند تهران و مشهد، با وجود اینکه ممکن است از لحاظ عدد بارشی، کم‌بارشی خیلی سنگینی نداشته باشیم، اما به دلیل وجود منابع مصرف آب فراوان، با مشکلات بیشتری مواجه هستیم.

وی در ادامه به وضعیت دمایی کشور در سال آبی گذشته اشاره کرد و گفت: سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ از نظر دمایی نیز سال نسبتاً گرمی بود و دمای کل کشور حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد از میانگین‌های بلندمدت بالاتر بود. با این حال، وی تأکید کرد که میزان افزایش دما به اندازه سال آبی قبل از آن نبود، زیرا سال قبل به دلیل تأثیرات ال‌نینو، سال گرم‌تری را تجربه کرده بودیم.

تاج‌بخش مسلمان با اشاره به اینکه در سال آبی گذشته رکورد دمایی ثبت نشد، اما گرمای هوا دنباله‌دار و مداوم بود و مردم این موضوع را بیشتر احساس کردند. این پدیده به دلیل امواج گرمایی بود که به صورت موردی برخی از مناطق کشور را تحت تأثیر قرار داد و در برخی مناطق، گرما تا اواخر شهریور نیز ادامه یافت.

به طور کلی، وضعیت منابع آب در ایران تحت تاثیر تغییرات اقلیمی جهانی و الگوهای مصرف، با چالش های جدی روبرو است. مدیریت بهینه مصرف آب، توسعه فناوری های نوین در حوزه آب و بازنگری در سیاست های کشاورزی می تواند به کاهش اثرات منفی کمبود بارش کمک کند. همچنین، توجه به هشدارهای هواشناسی و برنامه ریزی دقیق برای مقابله با شرایط اضطراری، از جمله راهکارهایی است که می تواند در کاهش خسارات ناشی از کم آبی موثر باشد.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان