بارورسازی ابر‌ها در ایران منجر به بارندگی در کشور‌های همسایه نمی‌شود

به گزارش دانش ساختمان به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، محمدمهدی جوادیان‌زاده با اشاره به اهمیت بررسی ابعاد گوناگون فناوری بارورسازی ابرها، این روش را به عنوان راهکاری برای افزایش میزان بارش از ابرهای طبیعی معرفی کرد. او تاکید کرد که در این فرایند، هدف اصلی استخراج حجم بیشتری از آب به شکل باران یا برف از ابرها است.

جوادیان‌زاده با تشریح روش کلاسیک بارورسازی ابرها، اظهار داشت که این تکنیک با افزودن موادی مانند یدید نقره به ابرها انجام می‌شود و زمانی کاربرد دارد که یک سامانه ابری بارش‌زا در منطقه مورد نظر حضور داشته و دارای ویژگی‌های لازم برای اجرای عملیات باشد. او تصریح کرد که هر ابری برای بارورسازی مناسب نیست و عواملی مانند دمای مناسب، ضخامت ابر و میزان محتوای آبی ابر در قابلیت باروری یک سامانه ابری تاثیرگذار هستند.

رئیس سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی، بارورسازی ابرها را یک روش مقرون به صرفه برای استحصال آب از منابع آب‌های جوی در سطح جهانی دانست و بر تاثیر آن در افزایش بارش تاکید کرد. وی با اشاره به وجود سرمایه کافی برای مدیریت منابع آب جوی و بارور کردن ابرها در کشور، بر لزوم توجیه علمی و عملی این موضوع و ایجاد انتظارات واقع‌بینانه از این فناوری تاکید کرد. او هشدار داد که عدم تبیین صحیح این موضوع می‌تواند منجر به ایجاد انتظاراتی فراتر از توان فناوری یا ناامیدی از آن در بین جامعه و تصمیم‌گیران شود.

جوادیان‌زاده با اشاره به کاربردهای متنوع بارورسازی ابرها در جهان، افزود که این فناوری علاوه بر افزایش بارش، برای اهدافی مانند سرکوب تگرگ، مه‌زدایی، تاخیر و جلوگیری از بارش و افزایش آب پشت سدها به منظور افزایش توان نیروگاه‌های برق‌آبی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. وی با تاکید بر نیاز مبرم ایران به منابع آبی تجدیدپذیر، خاطرنشان کرد که بارورسازی ابرها در کشور تنها با هدف افزایش بارش در حوضه‌های مختلف آبریز انجام می‌شود.

رئیس سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی با اشاره به کمبود زیرساخت‌ها در مقایسه با کشورهای پیشرو در این زمینه، به چالش‌های موجود در تامین تجهیزات بارورسازی ابرها از قبیل هواپیما، پهپاد و ژنراتورهای زمینی، سنسورهای هوا برد و زمینی، رادارهای هواشناسی و آزمایشگاه‌های مجهز برای تست‌های آزمایشگاهی و آموزش‌های تخصصی به‌روز اشاره کرد. با این حال، وی تاکید کرد که با وجود محدودیت‌هایی مانند شرایط تحریمی و اقتصادی کشور، پیشرفت‌های قابل توجهی در این زمینه حاصل شده است.

در ادامه، جوادیان‌زاده به پیشرفت‌ها و برنامه‌های پیش روی سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی اشاره کرد و گفت که ایران در زمینه ساخت و تامین مواد بارورسازی، ارتقای روش‌های بارورسازی مانند استفاده از فلرهای سوزنده در محل، پهپادهای ساخت داخل و ژنراتورهای زمینی، اراده خود را به نمایش گذاشته است. وی افزود که در سال‌های اخیر، استفاده از فناوری‌های مختلف مانند فلرهای درجاسوز، پهپاد و ژنراتورهای زمینی که تولید داخلی هستند، در پروژه‌های بارورسازی مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین، سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای یکی از رادارهای هواشناسی موجود توسط شرکت‌های داخلی به‌روزرسانی شده و در مرحله تست نهایی قرار دارد.

جوادیان‌زاده با تاکید بر اینکه بیش از ۷۰ کشور جهان حداقل یک بار از فناوری بارورسازی ابرها استفاده کرده‌اند و ۳۹ کشور به طور مستمر در حال استفاده از آن هستند، اظهار داشت که در زمان انتقال این تکنولوژی به ایران، ابزار و تجهیزات مناسبی فراهم شده بود و در طول این سال‌ها مورد استفاده قرار گرفته‌اند. وی افزود که با گذشت زمان، دو اتفاق رخ داده است: اول اینکه این ابزارها در دنیا به‌روزرسانی شده و دقیق‌تر و پیشرفته‌تر عمل می‌کنند، و دوم اینکه ابزارهای موجود در ایران با گذشت بیش از ۲۰ سال از عمر آن‌ها فرسوده و بعضاً غیرقابل استفاده شده‌اند. به همین دلیل، ساخت یا وارد کردن تجهیزات به‌روز باروری ابرها از مهم‌ترین نیازها و برنامه‌های این سازمان است.

رئیس سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی در پاسخ به این ادعا که عملیات بارورسازی ابرها در ایران منجر به بارندگی در کشورهای همسایه می‌شود، گفت: بارورسازی کلاسیک ابرها یک روش کنترل شده است و مواد بارورسازی با توجه به مشخصات سامانه ابری مانند سرعت و جهت حرکت آن تزریق می‌شوند. زمان تاثیر مواد بارورسازی، مساحتی را تحت تاثیر خود قرار می‌دهند که این مساحت قابل برآورد است. وی تاکید کرد که تنها در صورتی کشورهای همسایه تحت تاثیر قرار می‌گیرند که عملیات در مناطق مرزی انجام شود و جهت باد به سمت خارج از کشور باشد، اما این ملاحظات در عملیات‌های بارورسازی ارزیابی شده و از بروز چنین چالش‌هایی جلوگیری می‌شود.

جوادیان‌زاده اعلام کرد که یکی از معیارهای تعلیق عملیات‌های بارورسازی ابرها، سامانه‌های بارشی هستند و در صورت وجود احتمال وقوع سیلاب، عملیات متوقف خواهد شد. وی تاکید کرد که تصمیم به اجرای عملیات بارورسازی ابرها در یک منطقه، زمانی اتخاذ می‌شود که ریسک رخداد سیل در آن منطقه برای سامانه بارشی مورد نظر وجود نداشته یا بسیار اندک باشد. وی همچنین خاطرنشان کرد که در برنامه‌ریزی و اجرای عملیات باروری ابرها، به هشدارهای سازمان هواشناسی با درجات مختلف اهمیت مبنی بر احتمال وقوع سیل در یک منطقه توجه کافی می‌شود. به این ترتیب، ایمنی و پیشگیری از خسارات احتمالی ناشی از سیلاب در اولویت قرار دارد. دانش ساختمان در تلاش است تا با پوشش دقیق و بی‌طرفانه این قبیل موضوعات، اطلاعات لازم را در اختیار عموم قرار دهد.

منبع: وزارت نیرو